CBS: mkb groeit in vijf jaar met ruim een kwart, vooral door zzp’ers

CBS: mkb groeit in vijf jaar met ruim een kwart, vooral door zzp'ers

Nederland telde aan het begin van het vierde kwartaal van 2026 ruim 1,68 miljoen bedrijven in het midden- en kleinbedrijf. Dat zijn er bijna 27 procent meer dan vijf jaar eerder, meldt het CBS. Die groei is wel scheef verdeeld: bijna alle nieuwe bedrijven zijn eenmanszaken.

Groei zit bijna helemaal bij eenmanszaken

Volgens het CBS bestaat het mkb nu voor bijna 82 procent uit bedrijven met één werkzaam persoon. Het aantal mkb-bedrijven met twee of meer werkzame personen groeide in vijf jaar met maar 0,4 procent, tot bijna 308 duizend.

Binnen die groep met personeel verschilt het beeld per grootte. Klein- en middenbedrijven groeiden, terwijl het aantal microbedrijven vrijwel gelijk bleef. Het mkb wordt dus vooral breder door zzp’ers, en nauwelijks door bedrijven die mensen in dienst nemen.

Grote verschillen per bedrijfstak

In de verhuur en overige zakelijke diensten nam het aantal microbedrijven met ruim 14 procent toe. De horeca groeide het sterkst bij de klein- en middenbedrijven. In de handel en in vervoer en opslag daalde het aantal microbedrijven. In de industrie nam het aantal mkb-bedrijven in alle grootteklassen af.

Het CBS noemt twee opvallende uitschieters. Het aantal uitgeverijen van software met twee of meer werkzame personen steeg van 70 naar 165. Het aantal markt- en opinieonderzoeksbedrijven daalde juist met 32 procent.

De cijfers komen uit de Staat van het mkb, een platform van het CBS dat wordt betaald door het ministerie van Economische Zaken.

Wat de cijfers zeggen over ondernemerschap

De cijfers laten zien dat veel mensen voor zichzelf beginnen, maar dat weinig van die bedrijven doorgroeien naar een bedrijf met personeel. Dat past bij eerder onderzoek waarin mkb’ers aangaven stabiliteit belangrijker te vinden dan snelle groei. Het CBS zelf geeft in dit bericht geen verklaring voor de scheve groei.

Aansluitende managementmodellen

Het groeimodel van Larry Greiner beschrijft vijf fasen waarin een organisatie groeit, elk afgesloten met een crisis. De eerste crisis is die van leiderschap: de oprichter kan niet alles meer zelf doen en moet taken overdragen. De CBS-cijfers suggereren dat veel ondernemers die stap niet zetten, of bewust niet willen zetten. Het model helpt ondernemers te zien welke keuzes horen bij de overgang van eenmanszaak naar bedrijf met personeel.

Het Business Model Canvas brengt in negen bouwstenen in kaart hoe een bedrijf waarde maakt en geld verdient. Voor een zzp’er die wil groeien, laat het canvas zien welke onderdelen meegroeien met een eerste werknemer, zoals kosten, kanalen en klantrelaties.

Met het vijfkrachtenmodel van Porter kijkt een ondernemer naar de concurrentie in zijn markt. Als in de zakelijke dienstverlening het aantal eenmanszaken sterk groeit, neemt de onderlinge rivaliteit toe en worden nieuwe toetreders een grotere kracht. Dat maakt een duidelijke positie in de markt belangrijker.

Dit artikel is gebaseerd op een persbericht van CBS.

Deel dit nieuws

WhatsApp
LinkedIn
Email

Ook interessant