De Nederlandse industrie zette in het derde kwartaal van 2026 9,4 procent meer om dan een jaar eerder. Dat meldt het CBS. Het is de grootste stijging sinds het vierde kwartaal van 2022. Toch is het beeld minder rooskleurig dan dat cijfer doet vermoeden: een groot deel van de groei komt door hogere prijzen, er gingen meer industriële bedrijven failliet en ondernemers kampen met een tekort aan personeel.
Groei vooral door hogere prijzen
Volgens het CBS steeg de binnenlandse omzet met 10,2 procent en de omzet in het buitenland met 8,9 procent. De gemiddelde verkoopprijzen lagen 6,8 procent hoger dan een jaar eerder. Een flink deel van de omzetgroei komt dus niet door meer verkochte producten, maar door duurdere producten. De stijging was ook groter dan in het tweede kwartaal.
Grote verschillen tussen bedrijfstakken
Raffinaderijen en de chemische industrie lieten de grootste groei zien, met 27,4 procent meer omzet. Binnen die groep steeg de omzet van de aardolie-industrie zelfs met 58,2 procent. De voedings- en genotmiddelenindustrie zat juist in de min. Daar daalde de omzet met 6,3 procent, voor het derde kwartaal op rij. Volgens het CBS komt dat vooral door lagere verkoopprijzen.
Meer faillissementen
Tegenover de hogere omzet staat een stijgend aantal faillissementen. In het derde kwartaal gingen 85 industriële bedrijven failliet. Dat zijn er 16 meer dan een jaar eerder en 6 meer dan in het tweede kwartaal.
Personeelstekort grootste rem
Ondernemers in de industrie zijn ook iets minder optimistisch over de komende maanden. Per saldo verwacht 12,6 procent van hen een hogere omzet in het vierde kwartaal. Een kwartaal eerder was dat nog 15,5 procent.
Als grootste belemmering noemen industriële ondernemers een tekort aan arbeidskrachten (28,5 procent). Daarna volgt onvoldoende vraag (24,0 procent). Iets meer dan een derde van de bedrijven, 33,8 procent, ervaart geen belemmeringen.
Aansluitende managementmodellen
Het vijfkrachtenmodel van Porter helpt om te begrijpen waarom de ene bedrijfstak wel prijzen kan verhogen en de andere niet. De onderhandelingsmacht van afnemers en leveranciers bepaalt mede of een bedrijf hogere kosten kan doorberekenen, zoals de dalende prijzen in de voedingsmiddelenindustrie laten zien.
Met de BCG-matrix kan een industrieel bedrijf zijn productportfolio beoordelen op marktgroei en marktaandeel. Dat is nuttig als de groei per markt zo sterk verschilt als nu: welke activiteiten verdienen investeringen en welke niet?
Een SWOT-analyse zet de eigen sterktes en zwaktes naast kansen en bedreigingen. Het personeelstekort en de afnemende vraag zijn typische bedreigingen die ondernemers daarin concreet kunnen uitwerken, samen met wat ze er zelf tegenover kunnen zetten.
Dit artikel is gebaseerd op een persbericht van het CBS.







