De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) waarschuwt dat kleine en middelgrote bedrijven de basis van cybersecurity al jaren niet op orde hebben. Cijfers uit de Cybersecuritymonitor van het CBS laten zien hoe groot dat gat is. Van de bedrijven met 10 tot 250 medewerkers gebruikt 18 procent geen tweestapsverificatie, houdt 37 procent het netwerk niet actief in de gaten en bewaart ongeveer 38 procent geen logbestanden. Gebrek aan kennis, tijd en geld zijn de belangrijkste redenen.
Dat zijn geen exotische maatregelen. Het gaat om de digitale versie van de deur op slot doen. Voor een directeur is dat goed nieuws: je hoeft geen beveiligingsexpert te zijn om het verschil te maken. Je moet wel prioriteit geven, budget vrijmaken en iemand verantwoordelijk maken.
Waarom dit op het bord van de directie hoort
Veel mkb-bedrijven vallen niet onder de Cyberbeveiligingswet, die bestuurders van grotere organisaties in vitale en belangrijke sectoren persoonlijk verantwoordelijk maakt. Dat betekent niet dat het risico kleiner is. Een ransomware-aanval kan een klein bedrijf wekenlang stilleggen, en het herstel kost vaak meer dan de beveiliging had gekost. Wie leverancier is van een grotere organisatie, merkt daarnaast dat klanten steeds vaker vragen hoe de beveiliging geregeld is. Grote bedrijven moeten immers ook hun ketenrisico’s beheersen.
Cyberrisico is daarmee een bedrijfsrisico, net als brand of het wegvallen van een grote klant. De IT-partner kan de techniek regelen, maar de keuze om erin te investeren ligt bij de directie.
Vijf maatregelen voor dit kwartaal
1. Tweestapsverificatie op alles wat van buiten bereikbaar is
Begin met e-mail, de boekhouding, het klantsysteem en toegang op afstand. Een gestolen wachtwoord is dan niet meer genoeg om binnen te komen. Dit is vaak in een paar dagen geregeld en levert veel bescherming op voor weinig geld.
2. Een wachtwoordbeleid dat mensen kunnen volgen
Spreek af dat iedereen een wachtwoordmanager gebruikt en dat wachtwoorden niet op meerdere plekken terugkomen. Een beleid dat te ingewikkeld is, wordt omzeild. Houd het daarom simpel en zorg dat het gereedschap beschikbaar is.
3. Updates en beveiligingssoftware standaard aan
Zorg dat laptops, telefoons, servers en netwerkapparatuur automatisch updates krijgen en dat op alle apparaten beveiligingssoftware draait. Leg vast wie controleert of dat ook echt gebeurt, en hoe vaak.
4. Weten wat er op je netwerk gebeurt
Zonder logbestanden en monitoring merk je een inbraak vaak pas als het te laat is. Voor de meeste mkb-bedrijven is het niet realistisch om dat zelf te doen. Een beheerde dienst van een IT-partner die het netwerk bewaakt en alarm slaat, is dan een praktische oplossing. Vraag in elk geval na hoe lang logbestanden worden bewaard.
5. Back-ups die je hebt getest en een plan voor als het misgaat
Bewaar back-ups gescheiden van het netwerk en test ten minste één keer per kwartaal of je ze kunt terugzetten. Schrijf op één A4 op wie wat doet bij een aanval: wie belt de IT-partner, wie informeert klanten, wie beslist over het stilleggen van systemen. Oefen dat scenario één keer met het managementteam.
Klein beginnen, wel structureel
Deze vijf punten lossen niet alles op. Aanvallers zoeken ook de mens op, bijvoorbeeld via phishing of social engineering. Bewustwording onder medewerkers is daarom de logische volgende stap. Het belangrijkste is dat cybersecurity een vast punt wordt in het overleg van de directie, met een eigenaar, een budget en een moment waarop je terugkijkt wat er is bereikt.
Aansluitende managementmodellen
Een risicomatrix zet risico’s uit op kans en impact. Door cyberrisico’s naast andere bedrijfsrisico’s in dezelfde matrix te zetten, zie je snel welke maatregelen het meeste opleveren en voorkom je dat cybersecurity een apart IT-onderwerp blijft.
De PDCA-cyclus (Plan, Do, Check, Act) past goed bij beveiliging, omdat het werk nooit af is. Je plant de maatregelen, voert ze uit, controleert of ze werken en stuurt bij. Elk kwartaal een ronde maken houdt het onderwerp levend.
Het NIST Cybersecurity Framework van het Amerikaanse standaardeninstituut NIST deelt beveiliging op in functies als identificeren, beschermen, detecteren, reageren en herstellen. Ook voor kleine bedrijven is het een bruikbare checklist om te zien waar de grootste gaten zitten.
Aanleiding voor dit artikel is nieuws van NOS.



